Cultuurverandering; een kwestie van willen

Door: Erwin Meijer
Datum: 10 Januari 2012

Wij krijgen van ondernemers vaak de vraag of we hen willen helpen bij het veranderen/ aanpassen van de ondernemingscultuur. Vaak komt deze vraag naar voren bij de invoering van een nieuwe strategie, de implementatie van een ERP-systeem of bijvoorbeeld bij een fusie. Een vraag over het veranderen van de cultuur in de organisatie klinkt vaak eenvoudig maar is te complex om zo even op te pakken. In feite vraag je aan de medewerkers of zij zich willen aanpassen aan de nieuwe organisatie omstandigheden zonder hierop weerstand te hebben. 

Wanneer we over cultuur spreken dan bedoelen we eigenlijk:
- Iets dat door mensen wordt gedeeld.
- Iets dat wordt gedragen door mensen.
- Iets dat is aangeleerd.
- Iets dat niet onmiddellijk zichtbaar is en noch direct beïnvloedbaar.

Mijn ervaring is dat cultuur de belangrijkste barrière voor organisatieverandering is. Tegelijkertijd is het een fundamentele voorwaarde voor de gewenste verandering of aanpassing van de organisatie.

Wat je vaak ziet is dat het veranderen van de organisatiestructuur of het implementeren van een nieuw systeem wordt gedaan vanuit het oogpunt van verbeterde effectiviteit en efficiëntie. Ruim de tijd en budget wordt uitgetrokken om dit in goede banen te leiden. In dezelfde tijd wordt van medewerkers verwacht dat zij zich, in vaak in de helft van de beschikbare tijd en binnen de bestaande situatie, de nieuwe omgeving of het nieuwe systeem eigen maken.

Verandering van de organisatiestructuur en/ of -systemen zijn relatief makkelijk toe te passen maar verandert daarmee ook de cultuur? Nee! Wanneer geen goede invulling wordt gegeven aan cultuurverandering blijft het vaak alleen bij een verandering van taal en woordgebruik.

Cultuurverandering kan worden gezien als een verandering van de (dagelijkse) praktijken voor medewerkers. Dagelijkse praktijken van medewerkers veranderen wel, maar niet volgens plan en nooit in het gewenste tijdspad dat de ondernemer of leidinggevende voor ogen heeft.

Veranderen van een cultuur lukt alleen als medewerkers begrijpen waarom iets gaat veranderen en zij hun wil om te veranderen hieraan verlenen. Iedere verandering kent voor- en tegenstanders en niet iedereen zal mee willen of mee kunnen. Dit vraagt om visie, leiderschap, betrokkenheid, aandacht, training, opleiding, participatie en energie van de gehele organisatie.

 

---

terug naar overzicht »